Kịch Noh: nét đẹp truyền thống trong văn hóa Nhật Bản

Ngày nay phim ảnh, video ca nhạc, trò chơi điện tử trở thành thú vui giải trí quen thuộc của hầu hết các bạn trẻ. Nhưng quay trở lại mấy trăm năm trước, không có tivi, máy tính hay smartphone thì người dân tìm kiếm sự giải trí ở đâu? Chính là từ những vở kịch truyền thống mà giới trẻ ngày nay ít ai quan tâm nữa. Kịch không chỉ là thú vui giải trí của người dân hàng trăm năm trước, mà còn là thứ phản ánh xã hội thời bấy giờ, là văn hoá của một quốc gia. Với các bạn yêu mến nước Nhật, hãy dành chút thời gian tìm hiểu về thể loại kịch cổ xưa nhất của đất nước Nhật Bản – kịch Noh – này nhé!


Nguồn gốc kịch Noh Nhật Bản

Kịch Noh nhật bản không có nguồn gốc rõ ràng, nhiều người cho rằng nó xuất hiện ở Trung Quốc từ thế kỷ thứ 7, nhưng kịch Noh được biểu diễn và bắt đầu được biết đến nhiều từ thế kỷ 14 tại Nhật Bản. Kịch Noh rất thịnh hành từ thế kỉ 14 cho tới thời kỳ Edo. Vào nửa sau thế kỷ 19 đến đầu thế kỉ 20, Kịch Noh mất dần đi vị thế của mình và chỉ còn xuất hiện ở một số buổi biểu diễn nhỏ. Tuy thế, đây vẫn là loại kịch đặc trưng nhất của đất nước mặt trời mọc.

kịch noh truyền thống nhật bản

Kịch Noh là sự kết hợp của múa, tuồng, âm nhạc và thơ ca. Một điểm thú vị của Kịch Noh là diễn viên và nhạc công không bao giờ luyện tập cùng nhau. Họ luyện tập riêng dựa trên sự chỉ dẫn của người đi trước, đến lúc lên sân khấu, tất cả mới hợp lại biểu diễn cùng nhau. Vì thế Kịch Noh được gọi là “ichi-go ichi-e” (“chỉ một lần”).

Đặc trưng của kịch Noh

Trong Kịch Noh nhật bản có thường 4 vai chính: shite, waki, kyogen, hayashi, lần lượt là diễn viên chính, diễn viên phụ, diễn viên hài (thường diễn trong giờ nghỉ giải lao) và nhạc công.

Kịch Noh có nhiều thể loại, nhưng có 5 thể loại chính thường gặp nhất khi đi xem biểu diễn Kịch Noh là: thần thoại về những ngôi đền, quỷ dữ và chiến tranh, điệu múa và bài hát của những người phụ nữ, kịch hỗn hợp và các nhân vật siêu nhiên. Cũng có thể chia kịch Noh thành thể loại siêu nhiên và thể loại sinh hoạt đời thường, thiên về hành động và thiên về múa hát. Các tác giả của Kịch Noh thường lấy cảm hứng từ những câu chuyện từ lịch sử Nhật Bản, điển hình là truyện kể Heike, truyện kể Genji, thời kỳ Nara, thời kỳ Heian, và các câu chuyện từ Trung Quốc.

Sân khấu của Kịch Noh rất đơn giản, dựng theo lối kiến trúc kagura của những ngôi đền Shintō, mặt sàn sân khấu được đánh bóng loáng và dưới sàn là các bình lớn rỗng ruột giúp tạo độ vang. Vật trang trí duy nhất là bức tranh cây thông ở phía cuối sân khấu, gọi là kagami-ita. Bên trái sân khấu (theo hướng nhìn của khán giả) là cây cầu mà diễn viên chính dùng để xuất hiện.

kịch noh nhật bản

Về phục trang, trong Kịch Noh quần áo của nhân vật thường làm bằng lụa và có nhiều màu sắc sặc sỡ. Phục trang của mỗi nhân vật sẽ có những đặc điểm riêng của nhân vật đó. Tất cả các nhân vật dù già hay trẻ, giàu hay nghèo, nam hay nữ đều được mặc phục trang rất đẹp.

Một điểm đặc trưng của Kịch Noh nhật bản là mặt nạ. Chỉ shite mới được mang mặt nạ nhưng nếu shite là đàn ông trưởng thành (từ 20 tuổi trở lên) thì không mang mặt nạ. Mặt nạ được thiết kế chủ yếu dành cho nhân vật nữ, có thể điều chỉnh để thể hiện cảm xúc vui buồn sợ hãi tức giận. Các mặt nạ dành cho các vị thần thì lại rất lộng lẫy và không thể hiện cảm xúc.

Điểm đặc trưng khác của Kịch Noh nhật bản là chiếc quạt – đạo cụ xuất hiện thường xuyên nhất trong mọi vở kịch dù tác dụng của nó là gì. Khi nhân vật ngồi vào vị trí của mình, quạt sẽ được đặt bên cạnh anh ta. Khi có đạo cụ cầm tay khác quạt xuất hiện, chúng sẽ được giới thiệu trước hoặc được phục vụ sân khấu đưa cho.

Kịch Noh ít dùng lời nói, mà dùng điệu múa, thơ ca, nhạc điệu để diễn tả câu chuyện. Nhờ trang phục đẹp đẽ lẫn sự tao nhã, tinh tế khơi gợi mà Kịch Noh có thể tồn tại hàng trăm năm và truyền tải được nét văn hoá độc đáo của Nhật Bản xưa và nay đến thế giới.

Phương pháp học tiếng Nhật mới nhất. Cùng tìm hiểu nào!

HỌC TIẾNG NHẬT HIỆU QUẢ SAU 3 THÁNG